بازآفرینی یک فضای خدماتی به محیطی سبز و کاربردی
- خدمات ارائهشده: اصلاح پلان، طراحی معماری، تهیه نقشههای اجرایی و ساخت پروژه
معرفی پروژه
وقتی حیاط فقط یک فضای عبوری نیست
این پروژه مربوط به طراحی و ساماندهی حیاط یک مجتمع اداری است که با مجموعهای از نیازهای عملکردی و محدودیتهای موجود در سال 1403 به استودیو معماری پریشاد سپرده شد.
کارفرما میخواست حیاط مجموعه، علاوه بر پاسخگویی به نیازهای خدماتی ساختمان، فضایی مرتب، سبز و خوشایند برای استفاده کارکنان و مراجعهکنندگان باشد.
در طراحی، چند نیاز اصلی همزمان مورد توجه قرار گرفت: ایجاد یک سرویس بهداشتی عمومی به همراه روشویی، پیشبینی فضای نشستن، ایجاد فضای سبز، طراحی نورپردازی کنترلشده و ساماندهی عناصری که از نظر بصری مزاحم بودند.
هدف این بود که هیچکدام از این نیازهای عملکردی به قیمت از بین رفتن کیفیت بصری حیاط تمام نشوند.
چالشهای پروژه و راهکارهای طراحی
01 ـ اضافه کردن سرویس بهداشتی بدون برهم زدن فضای حیاط
چالش: یکی از نیازهای مجموعه، وجود یک سرویس بهداشتی عمومی به همراه روشویی برای استفاده مراجعهکنندگان و کاربران ساختمان بود.
راهکار: محل سرویس بهداشتی به شکلی در طراحی حیاط جانمایی شد که ضمن تأمین نیاز عملکردی ساختمان، حضور آن بهعنوان یک عنصر ناخوشایند در فضای سبز احساس نشود.
در طراحی، ظاهر و ارتباط این بخش با سایر اجزای حیاط نیز مورد توجه قرار گرفت تا یک فضای خدماتی، بخشی هماهنگ از ترکیب کلی محوطه باشد.
02 ـ تبدیل پاکت بیرونزده به بخشی از طراحی
چالش: در یکی از دیوارههای حیاط، یک داکت موجود با بیرونزدگی قابل توجه قرار داشت که از نظر بصری، نظم دیوار را برهم میزد و امکان نادیده گرفتن آن وجود نداشت.
راهکار: به جای تلاش برای حذف یا پنهان کردن کامل این عنصر، آن را در طراحی دیواره ادغام کردیم و با استفاده از قاببندی و عناصر معماری، حضور آن را کنترل و به بخشی از ترکیب نما تبدیل کردیم.
نتیجه: عنصری که پیش از طراحی یک مزاحم بصری محسوب میشد، به بخشی از زبان طراحی حیاط تبدیل شد.
گاهی نمیتوان یک عنصر موجود را حذف کرد؛ اما میتوان کاری کرد که دیگر مزاحم به نظر نرسد.
03 ـ ایجاد فضای نشستن در حیاط
حیاط مجتمع قرار نبود فقط مسیر عبور کارکنان و مراجعهکنندگان باشد.
برای آن فضای نشستن در نظر گرفته شد تا کاربران بتوانند در محیطی آرامتر و دور از فضای داخلی اداری، برای مدت کوتاهی مکث و استراحت کنند.
جانمایی این بخش در ارتباط با فضای سبز انجام شد تا تجربه نشستن، بخشی از تجربه حضور در فضای باز باشد.
04 ـ ایجاد فضای سبز؛ اضافه کردن حس زندگی به محیط اداری
یکی از خواستههای اصلی پروژه، ایجاد فضای سبز در حیاط بود.
طراحی فضای سبز با هدف ایجاد محیطی باطراوت و آرام انجام شد؛ اما تلاش شد گیاهان بهصورت کنترلشده و متناسب با ابعاد حیاط استفاده شوند تا فضای اداری شلوغ یا بینظم به نظر نرسد.
در این پروژه، فضای سبز صرفاً برای پر کردن فضای خالی استفاده نشد؛ بلکه بهعنوان یکی از عناصر اصلی ترکیببندی حیاط در نظر گرفته شد.
05 ـ نورپردازی؛ روشن، اما نه بیش از حد
یکی از خواستههای مهم کارفرما، داشتن نورپردازی مناسب برای حیاط در شب بود؛ با این تأکید که محیط بیش از اندازه روشن و زننده نشود.
بنابراین نورپردازی با رویکرد کنترلشده و لایهای طراحی شد.
هدف، ایجاد نور کافی برای خوانایی مسیرها و عناصر اصلی حیاط بود، در حالی که فضای سبز، نشیمن و معماری حیاط نیز در شب حضور بصری خود را حفظ کنند.
نورپردازی خوب فقط روشن کردن فضا نیست؛ تعیین این است که چه چیزی دیده شود و چه چیزی در پسزمینه باقی بماند.
06 ـ پنهان کردن راهپله موجود
چالش: در حیاط، یک راهپله مربوط به ملک مجاور و جلوی حیاط قرار داشت که از نظر بصری با فضای جدید هماهنگ نبود و میتوانست کیفیت طراحی را تحت تأثیر قرار دهد.
راهکار: راهپله با طراحی و پوشش مناسب کاور شد تا حضور آن در ترکیب کلی حیاط کنترل شود و به جای اینکه یک عنصر مزاحم و ناهمگون به نظر برسد، در پسزمینه طراحی قرار بگیرد.
نتیجه: یکی از مهمترین عناصر مزاحم موجود در حیاط، بدون حذف عملکرد خود، از نظر بصری مدیریت شد.
از یک حیاط خدماتی تا یک فضای اداری قابل استفاده
در این پروژه، مسئله فقط طراحی فضای سبز نبود.
باید همزمان چند نیاز متفاوت در یک فضای محدود پاسخ داده میشد:
سرویس بهداشتی + روشویی + فضای نشستن + فضای سبز + نورپردازی + ساماندهی عناصر موجود
چالش اصلی، ایجاد تعادل میان عملکرد و زیبایی بود.
به همین دلیل، هر عنصر جدید یا موجود، بخشی از یک ترکیب کلی در نظر گرفته شد تا حیاط در نهایت یکپارچه و منظم به نظر برسد.
فرآیند بررسی گزینههای طراحی
برای حل چالش داکت بیرونزده و بهبود جلوه بصری راهپله موجود، سه رویکرد طراحی متفاوت بررسی شد. در هر گزینه، نحوه ادغام داکت با دیواره، میزان پوشش و کنترل بصری راهپله، انتخاب متریال و ارتباط این عناصر با فضای سبز و نشیمن حیاط مورد ارزیابی قرار گرفت.
در نهایت، پس از بررسی گزینهها و با توجه به سلیقه و اولویتهای کارفرما، طرح نهایی انتخاب و تأیید شد؛ طرحی که ضمن پاسخگویی به نیازهای عملکردی، توانست این عناصر موجود را به بخشی هماهنگ از ترکیب کلی حیاط تبدیل کند.
نتیجه پروژه
هدف این پروژه، ساختن یک حیاط صرفاً زیبا نبود؛ بلکه ایجاد فضایی بود که برای یک مجتمع اداری واقعاً قابل استفاده، آرام، سبز و منظم باشد.
با جانمایی سرویس بهداشتی و روشویی، ایجاد فضای نشستن و فضای سبز، طراحی نورپردازی کنترلشده و ساماندهی عناصر موجود مانند پاکت بیرونزده و راهپله، حیاط از یک فضای صرفاً خدماتی به محیطی با هویت معماری تبدیل شد.
طراحی محوطه یعنی پیدا کردن بهترین استفاده از فضایی که در اختیار داریم؛ حتی وقتی محدودیتها از قبل وجود داشته باشند.
آیا حیاط یا فضای بیرونی مجموعه شما نیاز به بازطراحی دارد؟
اگر فضای بیرونی ساختمان شما از نظر عملکرد، زیبایی، فضای سبز یا نورپردازی نیاز به بازنگری دارد، استودیو معماری پریشاد میتواند ظرفیتهای موجود را بررسی و برای تبدیل آن به فضایی کاربردی و هماهنگ با معماری ساختمان راهکار طراحی ارائه کند.
با ما در ارتباط باشید
اگر در مرحله بررسی، طراحی یا بازسازی هستید، ما کنار شما هستیم تا بهترین مسیر تصمیمگیری و اجرای پروژه را مشخص کنیم.
